مقاله ها

  » آفات کشاورزی
 

1397/03/18کرم سیب

کرم سیب یکی از مهم ترین آفات درختان سیب می باشد. این حشره هر کجا که درخت سیب کاشته شده باشد، وجود دارد. این حشره بومی اروپا می باشد و از این قاره به سایر نقاط جهان منتقل شده است. سایر میزبان های کرم سیب عبارتند از: گلابی، به، بادام، هلو، زردآلو، آلو، گردو، آلبالو، انار و خرمالو.

در شرایط مناسب این حشره می تواند حتی تا 90 درصد محصول را نیز از بین ببرد. با توجه به اینکه این آفت از آفات درجه یک باغات به حساب می آید، لذا از نظر اقتصادی اهمیت فوق العاده ای داشته و کنترل و مبارزه با آن همواره هدف باغداران بوده است. این آفت از نظر شدت خسارت روی سیب در درجه اول و سپس روی گلابی و به دارای اهمیت اقتصادی می باشد. میوه های آلوده به این آفت اگر در ابتدای رشد باشند، ریزش می کنند ولی اگر در مراحل بعدی رشد باشند، روی درخت می مانند ولی به علت شکل ظاهری، از ارزش بازاری آنها کاسته  می گردد.

زیست شناسی و مشخصات

خسارت این آفت مربوط به لاروهای آن می باشد که از دانه و گوشت میوه تغذیه می کنند. در اثر تغذیه لارو، میوه حاوی فضولات قهوه ای رنگی می شود و در مرحله بعدی نیز عوامل قارچی و باکتریایی می توانند وارد میوه شده آن را فاسد کنند. کرم سیب زمستان را به صورت لارو سن آخر درون پیله سفید ضخیم ابریشمی می گذراند. لاروها معمولاً به صورت خمیده درون پیله دیده می شوند. این پیله ها در زیر پوستک درخت و یا   کلوخه ها و سایر پناهگاه های دیگر به چشم می خورند. این لاروها می توانند زمستان های تا حدی سرد را تحمل کنند ولی اگر درجه حرارت به کمتر از 4-  درجه سانتیگراد برسد، بسیاری از لاروها تلف خواهند شد. رنگ لاروها سفید صورتی و طول لارو در انتهای دوره لاروی حدود 2 سانتیمتر می باشد. این حشره معمولاً پنج سن لاروی دارد. در بهار مصادف با شکوفه کردن درختان لاروها تبدیل به شفیره می شوند. شفیره قهوه ای رنگ و حدود یک سانتیمتر طول دارد. مفصل های دوم تا هفتم شکم شفیره دارای دو ردیف خار در قسمت پشتی است   ( که وسیله تشخیص آن از شفیره کرم به می باشد). طول مدت تخم، لارو، شفیره و حشره کامل بستگی به شرایط محیطی دارد.

بعد از اتمام دوره شفیرگی، حشره کامل از داخل شفیره ها خارج می شود. شب پره ای کوچک به رنگ قهوه ای متمایل به خاکستری که عرض آن با بال های باز حدود 2 سانتیمتر و طول آن 1  سانتیمتر می باشد. در روی بالها نوارهای مسی رنگی دیده می شود. در انتهای بال های جلوئی یک لکه درشت قهوه ای تیره با جلای فلزی به چشم می خورد. بال های عقبی خاکستری کم رنگ و در حاشیه موهای بلندی دارد.

حشره کامل بعد از ظهور ابتدا از نوش گل ها تغذیه کرده و پس از جفت گیری اقدام به  تخم ریزی می نماید. تخم ریزی در بهار و معمولاً در درجه حرارت حداقل 15 درجه سانتیگراد صورت می گیرد. حشره ماده تخم ها را به صورت انفرادی و یا 2- 3 تایی روی کاسبرگ ها، نهنج، برگ های کنار میوه و سر شاخه ها قرار می دهد. تخم ها 1 میلی متر به رنگ سفید شکری، دایره ای شکل و کمی برآمده در وسط می باشد. بسته به شرایط محیطی  به طور متوسط هر  شب پره 50  تا 60 تخم می گذارد و تخم ها 20-25 روز بعد باز می شوند. پس از باز شدن تخم لاروهای جوان زرد رنگ با سر سیاه ظاهر می شوند. آنها ابتدا مختصری از برگ ها تغذیه کرده سپس داخل میوه های جوان می شوند. لاروهای جوان از محل اتصال گل به میوه، وارد میوه شده پوست میوه را جویده و دالانی به سمت دانه ها ایجاد می کنند. سپس از دانه و گوشت میوه تغذیه کرده، میوه را حاوی فضولات قهوه ای رنگی می کنند.

لاروهای جوان (در نسل اول) زمانی که میوه ها به اندازه فندق می باشند به آنها حمله ور می شوند که در این مرحله ریزش میوه ها را باعث  می شوند. لاروها پس از کامل شدن تغذیه شان، در زیر پوستک درخت و یا دیگر پناهگاه ها اقدام به تنیدن پیله ابریشمی کرده و سپس به مرحله شفیرگی وارد می شوند. دوره شفیرگی این حشره بین 10 تا 15 روز طول می کشد و سپس حشرات کامل نسل بعد خارج شده و اقدام به   تخم ریزی می نمایند. البته خسارت در این نسل (نسل دوم) بیشتر از نسل اول است چرا که جمعیت کرم سیب در این نسل افزایش یافته است. در شرایط آب و هوایی مختلف کرم سیب می تواند تا 5 نسل نیز در سال داشته باشد. با توجه به این مطلب می توان انتظار  داشت که اگر این حشره کنترل نشود، محصول چه خسارت بالایی را متحمل خواهد شد. این آفت در شرایط کرج 3 تا 4 نسل در سال دارد و تراکم آن در نسل آخر به حداکثر خود می‌رسد. به همین دلیل خسارت آن در آخر تابستان و پاییز خصوصا روی سیب ، به و گلابی خیلی شدید است.

دشمنان طبیعی

پرندگان مانند دارکوب و برخی از پستانداران کوچک از لاروهای زمستان گذران که در زیر پوست درخت می باشد، تغذیه می کنند.   از کنه های تارعنکبوتی، سن های خانواده Anthocoridae  (Anthocoris nemorum & Orius minutus )، مورچه و گوشخیزک اروپائی (Forficula auricularia) نیز به عنوان دیگر پرداتورهای کرم سیب نام برده می شود. نماتدهای انگل داخلی، ویروس CPGV ، میکروارگانیسم  Nosema carpocapsae و باکتری Bacillus thuringiensis  و Saccharopolyspora spinosa  به عنوان عوامل پاتوژن (بیمارگر) کرم سیب می باشند. در زیر نام تعدادی از انگل های (پارازیتوئیدها) این آفت آورده شده است.

Mastrus ridibundus  ,  Hyssopus pallidus  ,  Ascogaster rufidens

Ascogaster quadridentata  ,  Bracon hebetor  ,  Macrocentrus thoracicus

Dybrachis boarmeae  , Diadegma fenestralis  ,  Pristomerus vulneator

Brachymeria pomona ,  Trichogramma ivelae , T. embriophagum

کنترل و مبارزه

برای کنترل کرم سیب مانند سایر کشورهای جهان باید مبارزه تلفیقی انجام گیرد. به این ترتیب تنها از طریق مبارزه شیمیایی با این آفت برخورد نکرده، محیط زیست را نیز کمتر آلوده می کنیم. در مبارزه شیمیایی تعیین زمان دقیق مبارزه بسیار مهم می باشد و تعداد سم پاشی متناسب با تعداد نسل آفت و میزان خسارت آن تنظیم میشود. مناسبترین زمان مبارزه با کرم سیب هنگامی است که حداکثر لاروها از تخم خارج شده ولی هنوز به داخل میوه نفوذ نکرده باشند. معمولاً این زمان را حفظ نباتات با استفاده از تله های فرمونی تعیین نموده و به کشاورزان در هر منطقه اعلام   می نماید. معمولاً برای نسل اول کرم سیب این زمان مصادف است با موقعی که میوه های سیب به اندازه یک فندق شده باشند. سمپاشی های دوم و سوم به فاصله  25 تا 30 روز از یکدیگر با استفاده از سموم فسفره نفوذی مانند: دیازینون%60 EC  و یا فوزالون  %35 EC قابل توصیه است.  برای ردیابی و نظارت کرم سیب از تله دلتا استفاده می شود. برای این کار پس از خارج کردن فرمون از لفافه، آن را به صورت عمودی در مرکز تله قرار می دهند. تله در سایه انداز درخت و ارتفاع 5/1 تا 2 متری از سطح زمین نصب می شود. برای ردیابی آفت در منطقه، 1 تا 2  تله در هر هکتار کافی می باشد ولی برای شکار انبوه از تعداد تله های بیشتری استفاده می گردد.

می توان علیه این آفت از روش مکانیکی نیز استفاده نمود؛ جمع آوری میوه های آلوده ریخته شده پای درختان و از بین بردن آنها، جمع آوری و از بین بردن پوسته های شل درختان، بستن گونی یا مقوا دور تنه درخت (پناهگاه برای لاروهای زمستان گذران) و سپس جمع آوری و سوزاندن آنها. در کنترل بیولوژیک این حشره با رها سازی زنبورهای پارازیتوئید تریکوگراما می توان کرم سیب را تا حدی کنترل نمود. هر زنبور تریکوگراما می تواند بیش از 50  تخم کرم سیب را پارازیته کند. در برخی از کشورها علیه لاروهای تازه از تخم خارج شده، محلول پاشی با ویروس گرانولوسین ((CPGV صورت میگیرد. در بسیاری مناطق نیز از محلول پاشی Bt (Bacillus thuringiensis) علیه لاروها استفاده می شود.

روش دیگری که در مبارزه تلفیقی کرم سیب استفاده می شود و به تازگی کاربرد فراوانی نیز یافته است، استفاده از فرمون جنسی شب پره ها برای ایجاد اختلال در جفت گیری می باشد. به این ترتیب فضای قلمرو حشره در حالت اشباع فرمونی نگه داشته می شود که نتیجه آن سرگردانی حشرات بالغ و عدم جفت یابی، جفت گیری و تولید مثل خواهد بود.

تعداد مشاهده:  430                                                            
 
نویسنده: 
Copyright © 2014 - کلیه حقوق این وب سایت محفوظ و متعلق به شرکت پرتونار می باشد.
طراحی و پیاده سازی توسط: شرکت مهندسی آتیه پرداز